do Europy Zachodniej. Emigracja zarobkowa, której tak bardzo obawiały się kraje starej Unii Europejskiej, stała się poważnym zagrożeniem dla polskiego rynku pracy. To u nas brakuje słynnych już hydraulików, ale przede wszystkim wysokiej klasy specjalistów – inżynierów środowiska, elektroniki, chemii, matematyki. Zagraniczne uczelnie i pracodawcy, dostrzegając niewykorzystany potencjał młodych polskich pracowników, oferują coraz atrakcyjniejsze stypendia, staże i praktyki. A co Polacy mają do zaoferowania Polakom?

Wizerunek uczelni technicznych
W Polsce jest ponad 20 państwowych uczelni technicznych. Charakteryzuje je wysoki poziom nauczania, różnorodna oferta studiów, do której zaliczają się interdyscyplinarne programy szkoleniowe i możliwości kształcenia za granicą. Nie dziwi to, że politechniki rozszerzają swoją ofertę i chcą stać się atrakcyjną  alternatywą dla obleganych uniwersytetów. Ale choć z roku na rok kandydatów na politechniki przybywa, w dalszym ciągu na rynku pracy znajdzie się miejsce dla wykwalifikowanego inżyniera. Do kierunków najczęściej polecanych w biurach doradztwa zawodowego już nie należą ekonomia, prawo oraz marketing i zarządzanie, ale informatyka, elektronika, mechanika oraz robotyka i automatyka. Im bardziej zmechanizowany jest proces produkcji, tym więcej potrzeba fachowców,  którzy ten proces skontrolują i udoskonalą. A to wymaga zbudowania zespołu, który nadąża za najnowszymi trendami w technologiach i potrafi wskazać nowe możliwości rozwoju. Stąd kreowanie wizerunku przez politechniki stało się ważnym elementem marketingowym w walce o najlepszych absolwentów szkół policealnych, a rosnące zainteresowanie tego typu studiami jest dobrym objawem dla naszej gospodarki i całego rynku pracy.

Z Wrocławia – na zachód: skok przez płot
Atrakcyjne programy, które dają możliwość zdobycia doświadczenia zawodowego oraz otrzymanie wysokiego wynagrodzenia, cieszą się bardzo dużym zainteresowaniem. Najpopularniejszy program stypendialny to Socrates Erasmus. Od 1998/1999 w uczestniczyło w nim 1265 studentów Politechniki Wrocławskiej, ucząc się w 15 różnych krajach. Każdy wydział ma odrębną umowę z poszczególnymi uczelniami krajów europejskich, nie tylko w krajach starej UE, ale również Słowacji, Czechach, Szwecji, Finlandii, Estonii, Turcji i Rumunii. Program cieszy się ogromnym zainteresowaniem, bo nie traci się statusu studenta politechniki, a studiując za granicą można poznawać nowych ludzi, nawiązywać kontakty oraz szukać atrakcyjnej pracy. Od 2004 roku, Politechnika Wrocławska jest członkiem Stowarzyszenia T.I.M.E (Top Industrial Managers for Europe) – przyjęta do stowarzyszenia jako pierwsza polska uczelnia, podpisała już ponad 300 umów bilateralnych, umożliwiających studiowanie w systemie dwu-kulturowego kształcenia, zakończonego podwójnym dyplomem. Mimo że nauka jest wydłużona o dodatkowy rok – na uczelni macierzystej spędza się wówczas 4 lata, za granicą – 2, korzyści są bezcenne, bo oprócz świetnego opanowania języka obcego, mając dyplom uczelni z danego kraju można znaleźć w nim stałą pracę. Mniej znanym programem stypendialnym jest projekt fundacji Herberta Quandta z siedzibą w Bad Homburg, działającej przy międzynarodowym koncernie farmaceutycznym ALTANA AG. Wraz z uczelniami partnerskimi TU Drezno z Bułgarii, Czech, Słowacji i Węgier, Politechnika Wrocławska  uczestniczy w programie, który daje możliwość uzyskania dyplomu w TU Drezno, otrzymania stypendium, a nawet dofinansowania projektów badawczych dla młodych pracowników naukowych. Wiele osób kończy studia za granicą, mając zagwarantowaną pracę i możliwości dalszego kształcenia, co jest niezwykle cenne w zakresie najnowszych technologii.

Poznań pełen doznań
Studenci Politechniki Poznańskiej mogą również skorzystać z programu Socrates Erasmus, a uczelnia ułatwia udział w programach typu work and travel oraz poprzez EURES, EUROD ESK , EUROPAS , czy EURO GUIDANC E. Niezwykle ciekawa jest możliwość obrony prac doktorskich i magisterskich w Cork Institute of Technology in Ireland. Program umożliwia podjęcia badań naukowych w Centrum Technologii dla Zaawansowanej Informatyki (Technologies for Embedded Computing Centre) – TEC Centre. Poszukują oni wysoko zmotywowanych, ambitnych i kreatywnych osób do pracy w zespole, który implementuje programy rozwojowe i prowadzi badania nad regionalnym przemysłem. Dla doktorantów istnieje możliwość wzięcia udziału w projekcie na większą skalę, związanym z rozwojem sieci informatycznych, efektywnych systemów  kontroli, radzących sobie z interakcjami w podsystemach, ograniczeniach w zasobach (również w zakresie bezpieczeństwa i komunikacji) oraz działania w warunkach niepewności. Aplikacje, nad którymi prowadzone są badania o zasięgu światowym, dotyczą obszarów zarządzania energią i koordynacji informacji w bezprzewodowych czułych sieciach. Ponieważ program ten daje możliwości praktycznego zastosowania zdobytej już wiedzy, ale przede wszystkim kontynuowania pracy naukowej, wielu studentów i absolwentów decyduje się skorzystać z niego. W Polsce politechniki prowadzą nadal bardzo mało takich badań, ponieważ nasz przemysł i rozwiązania technologiczne bazują na już istniejących technologiach, bądź implementują te, nad którymi pracowano na zachodzie. Mały jest popyt na badania optymalizujące proces produkcji, wdrażające nowe systemy, budowę aplikacji w systemach ERP (Enterprise Resource Plannig) oraz CRM (Customer Research Management) – kluczowych dla właściwego zarządzania marką i firmą. Wielu naukowców zatem nie widzi szans rozwoju w kraju i decyduje się wyjechać, choćby korzystając z przedstawionej oferty Politechniki Poznańskiej.

Pracy w bród!
Aby zachęcić do podejmowania studiów na uczelniach technicznych, coraz częściej politechniki zamieszczają na swoich stronach oferty pracy, niezwykle atrakcyjne dla przyszłych inżynierów. Dodatkowy atut stanowią programy stażowei stypendialne, które bardzo wcześnie pozwalają na zdobywanie międzynarodowego doświadczenia. Znanym programem jest Leonardo da Vinci, będący częścią nowego przedsięwzięcia edukacyjnego Unii Europejskiej, Uczenie się przez całe
życie (Lifelong Learning Programme). Ma na celu promocję mobilności pracowników na europejskim rynku pracy i wdrażanie innowacyjnych rozwiązań w trakcie podnoszenia kwalifikacji zawodowych w krajach europejskich oraz wspiera działania wzmacniające jakość kształcenia. Program skierowany jest zarówno do studentów, jak i absolwentów uczelni technicznych – umożliwia podjęcie pracy w jednym z 167 ośrodków naukowych w UE. Praktyki są o tyle
wszechstronne, że w każdym kraju można znaleźć ofertę z najpopularniejszych wydziałów jak elektronika, architektura, informatyka i zarządzanie, mechanika oraz budownictwo. Po odbyciu takiego stażu studenci często nie wracają do kraju, tylko kończą naukę za granicą, pracując przy projektach i prowadząc badania naukowe. Oczywiście to jedna z możliwości, jakie stoją dziś przed inżynierami – konkluzja jest jedna: studenci mogą i chcą wyjeżdżać za granicę. Statystyki pokazują, że wielu z nich nie wraca potem do kraju, ale zostaje na stałe. Pytanie jak ich zatrzymać?

Czy w kraju jak w raju?
Podsumowując ogólną sytuację studentów uczelni technicznych w kilku słowach, wygląda ona następująco: w coraz mniejszym stopniu, ale jednak dalej brakuje chętnych do studiowania na politechnikach. Polskie uczelnie są bardzo dobre, studenci – ambitni, dlatego najlepsze szkoły poszerzają swoją ofertę, przede wszystkim zachęcając do wyjazdów zagranicznych w celu